Thảo mộc
An xoa là cây gì? Cây tổ kén cái và những điều bạn nên biết
An xoa (tổ kén cái) – cây bụi có quả xoắn như kén, mọc nhiều ở trung du và Tây Nguyên. Đặc điểm nhận biết, tính vị theo Đông y và cách dùng an xoa trong trà thảo mộc.
Ít ai để ý đến loài cây bụi nhỏ có lá phủ lông mịn và những chùm quả xoắn lại như chiếc kén tằm mọc ven đồi trung du. Người dân gọi nó là tổ kén cái – còn trong các bài thuốc nam, cây có cái tên thân quen hơn: an xoa.
An xoa là cây gì?
An xoa có tên khoa học Helicteres hirsuta, thuộc họ Trôm (nay được xếp vào họ Cẩm quỳ – Malvaceae). Tùy vùng, an xoa còn được gọi là dó lông, thâu kén cái.
Nhận biết an xoa qua:
- Cây bụi nhỏ, cao khoảng 1–2 m, cành non phủ lông hình sao.
- Lá hình trứng, mép có răng cưa, hai mặt đều có lông mịn, sờ hơi ráp.
- Hoa màu hồng tím, nhỏ, mọc ở nách lá.
- Quả xoắn như ốc vít hoặc kén tằm, có lông – đặc điểm dễ nhận ra nhất.
An xoa mọc nhiều ở vùng trung du phía Bắc và Tây Nguyên, nơi đất đồi nhiều nắng gió.
Bộ phận dùng
Thường dùng thân, cành, lá, đôi khi cả rễ. Dược liệu được thu hái, thái nhỏ, phơi hoặc sấy khô.
An xoa theo y học cổ truyền
An xoa có tính bình, vị hơi đắng, được dân gian dùng với mục đích thanh nhiệt, giải độc, làm dịu cảm giác nóng trong. An xoa thường xuất hiện trong các bài nước uống dân gian cùng cà gai leo, xạ đen.
Trong Trà Cà Gai – Diệp Hạ Châu, an xoa là vị Tá, góp phần cân bằng và tăng tính thanh mát cho công thức.
Góc nhìn hiện đại
Các nghiên cứu ban đầu cho thấy an xoa chứa flavonoid, saponin, tanin và một số hợp chất polyphenol. Đây là loài dược liệu đang được các nhà khoa học trong nước quan tâm tìm hiểu thêm.
Lưu ý khi dùng an xoa
- Dùng vừa phải, như một thức uống thảo mộc hằng ngày.
- Chọn sản phẩm ghi rõ nguồn gốc, tránh dược liệu khô bị ẩm mốc.
- Phụ nữ có thai, cho con bú, trẻ em và người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ.
An xoa trong trà QHUB HERBAL
An xoa là một trong 6 vị của Trà Cà Gai – Diệp Hạ Châu – công thức QHUB dành cho người bận rộn, hay tiếp khách, thức khuya.
Thanh lọc từ bên trong. Hay tiếp khách, thức khuya, nóng trong người. Hộp 30 túi lọc × 3 g – 105.000đ 160.000đ
Có những vị thảo mộc không nổi tiếng, nhưng lại lặng lẽ góp phần làm nên một tách trà hài hòa – như an xoa vậy.
Hỏi đáp nhanh
An xoa còn có tên gọi nào khác?
An xoa còn được gọi là tổ kén cái, dó lông, thâu kén cái tùy địa phương.
An xoa có vị gì?
Theo y học cổ truyền, an xoa có tính bình, vị hơi đắng, thường dùng để thanh nhiệt.
An xoa có dùng một mình được không?
Trong dân gian, an xoa thường được phối cùng các vị khác. Trong Trà Cà Gai – Diệp Hạ Châu, an xoa là vị Tá hỗ trợ cho công thức.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức tham khảo từ y học cổ truyền và tài liệu phổ thông, không thay thế tư vấn của bác sĩ. Trà thảo mộc QHUB HERBAL là thực phẩm – sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
