Thảo mộc
Ba kích là gì? Vị thuốc quý lõi tím của núi rừng Việt Nam
Ba kích – rễ củ lõi tím của núi rừng Quảng Ninh, Lạng Sơn, vị bổ quen thuộc của Đông y. Cách nhận biết, tính vị, cách dùng và vai trò trong Trà Nam Vương.
Ở vùng núi Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Giang, ba kích là món quà núi rừng được nhiều người tìm mua làm quà biếu. Khi bẻ đôi rễ ba kích khô, bạn sẽ thấy lớp thịt màu tím đặc trưng bao quanh lõi gỗ – dấu hiệu nhận biết của ba kích tím.
Ba kích là cây gì?
Ba kích có tên khoa học Morinda officinalis, thuộc họ Cà phê (Rubiaceae). Tên khác: dây ruột gà, ba kích thiên.
Đặc điểm nhận biết:
- Dây leo, thân non màu tím, có lông.
- Lá mọc đối, hình mác, mặt dưới có lông.
- Rễ củ thắt lại từng khúc như ruột gà, thịt rễ màu tím hoặc trắng ngà khi khô.
Bộ phận dùng
Dùng rễ củ, thu hoạch sau vài năm trồng, rửa sạch, bỏ lõi, thái lát, phơi sấy khô.
Ba kích theo Đông y
Theo y học cổ truyền, ba kích có tính hơi ấm, vị cay ngọt, quy vào kinh Thận, được dùng với mục đích bổ thận, mạnh gân cốt. Ba kích là vị quen thuộc trong các bài bồi bổ cho người hay mỏi lưng, gối mỏi, chân tay hay lạnh.
Trong Trà Nam Vương, ba kích là vị Quân cùng nhục thung dung.
Góc nhìn hiện đại
Rễ ba kích chứa các hợp chất anthraquinone, iridoid, oligosaccharide và nhiều vi chất. Ba kích là một trong những dược liệu được trồng và nghiên cứu nhiều ở Việt Nam.
Lưu ý khi dùng
- Không dùng cho trẻ em, phụ nữ có thai hoặc cho con bú.
- Người hay nóng trong, táo bón nên dùng vừa phải.
- Người có bệnh mạn tính, đang dùng thuốc: hỏi ý kiến bác sĩ.
- Cẩn trọng với ba kích nhuộm màu bán trôi nổi.
Ba kích trong Trà Nam Vương
Thay vì ngâm rượu hay sắc nấu cầu kỳ, Trà Nam Vương đưa ba kích vào túi lọc 3 g cùng sáu vị thảo mộc khác – vị ngọt ấm, hơi chát nhẹ của rễ củ núi rừng.

Phong thái nuôi dưỡng từ bên trong. Ngồi nhiều, mỏi lưng gối, nhanh mệt. Hộp 30 túi lọc × 3 g – 105.000đ 160.000đ
Hỏi đáp nhanh
Ba kích tím và ba kích trắng khác nhau thế nào?
Ba kích tím có thịt rễ màu tím khi khô, được dùng phổ biến hơn trong y học cổ truyền. Ba kích trắng có thịt rễ màu nhạt hơn.
Ba kích có tính gì?
Theo y học cổ truyền, ba kích có tính hơi ấm, vị cay ngọt, thường dùng để bổ thận, mạnh gân cốt.
Có cần bỏ lõi ba kích không?
Theo cách sơ chế truyền thống, ba kích thường được bỏ lõi gỗ. Sản phẩm đã chế biến sẵn sẽ được nhà sản xuất xử lý theo quy trình riêng.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức tham khảo từ y học cổ truyền và tài liệu phổ thông, không thay thế tư vấn của bác sĩ. Trà thảo mộc QHUB HERBAL là thực phẩm – sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.


